Badania nad uczeniem się, językiem i zachowaniem

Metoda Tomatisa została rygorystycznie przetestowana i okazała się bardzo skuteczna w leczeniu trudności w uczeniu się oraz zaburzeń zachowania.

W 1999 roku Tim Gilmor opublikował metaanalizę opartą na pięciu badaniach obejmujących 231 dzieci. Praca ukazała się w International Journal of Listening. Metaanaliza to bardzo silne narzędzie statystyczne, szeroko stosowane w badaniach medycznych; pozwala badaczowi łączyć dane pochodzące z kilku badań i dochodzić do wniosków znacznie bardziej precyzyjnych niż pierwotne studia. Badanie wykazało, że metoda Tomatisa znacząco poprawia:

zdolności językowe;
zdolności psychomotoryczne;
zdolność osobistego i społecznego przystosowania;
zdolności poznawcze;
zdolność słuchania.

Metaanaliza opierała się na publikacjach następujących badaczy:

Dr Tim Gilmor, który zbadał 102 dzieci w Centre Tomatis w Toronto.
Dr Byron Rourke, z Uniwersytetu w Windsor (Ontario), który przez rok badał 25 dzieci z trudnościami w uczeniu się w wieku od 9 do 14 lat.
Dr Barbara Wilson, z North Shore University Hospital, która przez dziewięć miesięcy badała 26 dzieci w wieku przedszkolnym z zaburzeniami języka.
Dr John Kershner, z Ontario Institute for Studies in Education, który śledził postępy 32 dzieci z opóźnieniem w wieku od 8 do 12 lat.
Peter Mould, kierownik nauczycieli wsparcia w Brickwall House (East Sussex), który przez dwa lata śledził postępy dwóch grup po 46 silnie dyslektycznych młodych ludzi w wieku 10–15 lat.

Centre Tomatis w Toronto (Kanada) zbadało ponadto wyniki uzyskane dzięki Terapii Słuchania u 400 dzieci i nastolatków. Wszyscy mieli dobrze udokumentowaną historię trudności w uczeniu się oraz poziom opóźnienia w testach psychopedagogicznych. Wyniki leczenia zostały sklasyfikowane przez rodziców. W trakcie owej ankiety 95% rodziców odpowiedziało, że program pomógł ich dzieciom. Zaobserwowali poprawę w następujących obszarach:

Zwiększona zdolność komunikacyjna: 89%
Lepsze utrzymanie uwagi: 86%
Obniżenie poziomu frustracji: 80%
Poprawa w czytaniu i rozumieniu: 85%
Poprawa jakości werbalnej: 74%
Poprawa pamięci: 73%
Lepsza ortografia: 69%
Większa dojrzałość: 84%

Podczas kontroli (follow-up) wykonanej sześć miesięcy po programie 83% dzieci utrzymywało swoje postępy, a nawet kontynuowało dalsze poprawy. 14% utrzymywało część poprawek. Jedynie 3% nie utrzymało żadnej poprawy.

Kanadyjski badacz H.A. Stutt doszedł do wniosku, że Program Słuchania Tomatisa wytwarza korzyści wykraczające poza to, czego można oczekiwać od dojrzewania i edukacji wspierającej. Wśród korzyści wymienianych przez Stutta są:

znaczne podniesienie I.Q.;
poprawa w czytaniu;
poprawa przetwarzania percepcyjnego;
wzrost kompetencji szkolnych;
lepsze ogólne poczucie przystosowania;
rozwój zdolności komunikacyjnych;
zwiększona zdolność werbalnego wyrażania myśli i odczuć.

W latach osiemdziesiątych XX wieku Program Tomatisa zaczęto stosować w wielu francuskich szkołach dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji Narodowej. Dzieci były — i są — wybierane na podstawie wysokiego stopnia trudności szkolnych. Pozytywne uzyskane wyniki skłoniły szkoły do kontynuowania programu w kolejnych latach, również za naciskiem rodziców, którzy widzieli pozytywne i trwałe zmiany w życiu swych dzieci.

W 1983 roku De Bruto kierował starannie kontrolowanym badaniem nad skutecznością metody Tomatisa u osób z silnym opóźnieniem rozwojowym. Trzydziestu rezydentów Witrand Care and Rehabilitation Center (Republika Południowej Afryki) w wieku od 4 do 14 lat, zdiagnozowanych wcześniej jako silnie opóźnieni rozwojowo, lecz zdolnych do siadania i chodzenia, zostało losowo przydzielonych do trzech grup:

Grupa A: stymulacja słuchowa (Tomatis) oraz program stymulacji sensomotorycznej;
Grupa B: stymulacja muzyczna (bez Effet Tomatis) plus ten sam program stymulacji sensorycznej co w grupie A;
Grupa C: brak leczenia.

Stosowano testy psychologiczne Bailey Scales of Infant Development oraz pomiar zdolności reakcji. Wyniki wykazały, że obie grupy eksperymentalne uzyskały wzrost wieku umysłowego, lecz wzrost w grupie ze stymulacją Tomatisa (grupa A) był znacząco wyższy niż w grupie B. W grupie C nie odnotowano żadnej zmiany. Ponadto przed programem stymulacji nie obserwowano znaczących różnic w zdolności reakcji grup A i B; natomiast po programie stymulacji Tomatisa odnotowano statystycznie istotne ograniczenie reakcji autoukierunkowanych, połączone ze wzrostem reakcji skierowanych ku drugiemu.

Doktor Joan Neysmith-Roy z Wydziału Psychologii Uniwersytetu w Reginie (Kanada) niedawno zakończyła badanie z podwójnie ślepą próbą obejmujące sześciu chłopców zdiagnozowanych jako głęboko autystyczni. Badanie potwierdziło kliniczną oczywistość, według której dzieci autystyczne czerpią korzyść z metody Tomatisa. Pod koniec leczenia troje (50%) z tych dzieci wykazało znaczące zmiany w zachowaniu. Wśród nich jedno nie było już uznawane za autystyczne; dwoje pozostałych przeszło z formy autyzmu głębokiego do formy lżejszej. Pięcioro z sześciorga leczonych dzieci wykazało również istotną poprawę w zachowaniach z obszaru przedjęzykowego — zdolność dostosowania się do zmiany, zdolność słuchania, komunikacja niewerbalna i zdolność odpowiedzi emocjonalnej. Wiele rodzin dzieci autystycznych zauważyło, że metoda Tomatisa poprawia jakość życia dzięki pobudzaniu rozwoju przesłanek uczenia się.

Doktor Neysmith-Roy napisała również pracę doktorską o skutkach metody Tomatisa u młodych dyslektyków.

Inne badania dotyczyły jąkania, lateralności, lęku i depresji — wszystkie wykazują pozytywne efekty osiągane metodą Tomatisa.

Wykaz badań

Gilmor, T.M. (1999). The Efficacy of the Tomatis Method for Children with Learning and Communication Disorders. International Journal of Listening, 13.
Gilmor, T.M. (1982). A pre-test and post-test survey of children and adolescents’ performance before and after completing the Tomatis Program. Research Report, MDS Inc., Toronto.
Gilmor, T.M. (1984). A pre-test and post-test survey of children and adolescents’ performance before and after completing the Tomatis Program. Final Report, MDS Inc., Toronto.
Rourke, B.P. & Russell, D.L. (1982). The Tomatis Method applied to older learning-disabled children: An evaluation. Opening Communication Conference, Toronto.
Wilson et al. (1982). The Tomatis Project — Final Report. Department of Neurology, North Shore University Hospital and Hofstra University.
Kershner, J. et al. (1986). Evaluation of the Tomatis Listening Training Program with learning-disabled children. Canadian Journal of Special Education, 2, 1–32.
Kershner, J. et al. (1990). Two-year evaluation of the Tomatis Listening Program with learning-disabled children. Learning Disability Quarterly, 13, 43–53.
Mould, P. (1985). An evaluation of dyslexic boys’ response to the Tomatis Listening Training Programme. Brickwall House, East Sussex.
Stutt, H.A. (1983). The Tomatis method: A review of current research. McGill University, Montréal.
De Bruto, C.M.E. (1983). Audio-Psycho-Phonology and the mentally retarded child: An empirical investigation. First Congress on Audio-Psycho-Phonology, Potchefstroom.
Roy, J. (1982). Cognitive control functioning and spontaneous speech: Intensive case studies of Audio-Psycho-Phonological remedial training with five dyslexic boys. Doctoral Dissertation, University of Ottawa.
Roy, J. (2001). The Tomatis method with severely autistic boys: individual case studies of behavioural change. South African Journal of Psychology, 31, 1.

Tekst oryginalny: Concetto Campo, opublikowany w tomatis.it. Tłumaczenie polskie z wersji francuskiej.