Na początku było ucho
Ucho jest pierwszym organem zmysłu, który się rozwija. Wyprzedza nawet układ nerwowy. Odkryj dlaczego.
Na początku było ucho!
Na początku było ucho! Już w 1944 roku Dr Tomatis zafascynował się pracami Victora Negusa, angielskiego zoologa o wielkim renomie, znawcy funkcjonowania krtani. Negus zauważył, że nauka u ptaków śpiewających zaczyna się już w wylęganiu. Co więcej, zaobserwował, że pisklęta gatunków śpiewających wysiadywane przez ptaki niegłośne
nie śpiewały, a te same noworodki wysiadywane przez ptaki innego gatunku myliły się w śpiewie. Alfred Tomatis wywnioskował, że podczas wylęgania zachodzi warunkowanie audiowokalne. Inny eksperyment potwierdził to odkrycie. Dr Tomatis, wówczas eksterń w Szpitalu Trousseau, zaobserwował „znak imienia" wykazany przez neurologa André Thomasa. Noworodek poniżej dziesięciu dni systematycznie odwraca się, gdy woła go matka — nie reaguje natomiast, gdy woła ktoś inny. Dziecko rozpoznaje więc głos matki, który odbierało podczas życia wewnątrzmacicznego. Dr Tomatis zainteresował się następnie rozwojem ucha od poczęcia oraz wewnątrzmacicznym wszechświatem akustycznym. Pod względem embriologicznym ucho odznacza się wczesnością rozwoju. Zaczyna się strukturyzować już od pierwszych dni życia zarodka. Około piętnastego dnia w układzie nerwowym pojawia się tzw. płytka słuchowa, z której powstanie ucho. W trzecim tygodniu wgina się (zawija ku wnętrzu) i zamyka. W cztery i pół tygodnia jest już pęcherzykiem, który stanie się uchem wewnętrznym. Zarodek mierzy wówczas zaledwie 6,3 mm. Można przypuścić, że zaczyna już coś słyszeć. Nawet jeśli obszary mózgu nie są jeszcze czynne, nie oznacza to, że ucho nie nagrywa faktów, którymi zarządzi potem, gdy uruchomi się układ nerwowy. W piątym i pół miesiąca ucho zyskuje czynnościową aktywność dzięki mielinizacji³ nerwów przedsionkowego
mielinizacja to powstawanie osłonki mielinowej (białka) wokół niektórych neuronów podczas dojrzewania układu nerwowego. Osłonka ta zapewnia dobre przewodzenie impulsów nerwowych.
i ślimakowego, składających się na nerw słuchowy. Zauważmy, że nerw słuchowy jest jedynym nerwem w pełni czynnym przy narodzinach. Oko pojawi się później.
W 5,5 miesiąca ciąży ucho jest ukończone i działające.
Dziecko, co słyszysz? Zanurzona we wszechświecie płynnym matczynego łona, percepcja dźwięków zachodzi wyłącznie przez przewodnictwo kostne. Ucho środkowe, utworzone z trzech kosteczek i błony bębenkowej, jest bowiem wówczas wypełnione płynem. Wejdzie do gry dopiero po narodzinach, by umożliwić słuchową adaptację do środowiska powietrznego. Głos matki przekazywany jest również drogą kostną — czyli całym jej szkieletem. Ciężar brzucha skierowanego do przodu wywołuje znaczne napięcie kręgosłupa matki. Tworzy się prawdziwy łuk śpiewający: głos