Towarzyszenie ciąży i przygotowanie do porodu

Stosowanie metody Tomatisa we wsparciu kobiet w ciąży rozpoczęło się w 1988 roku na oddziale położniczym szpitala w Vesoul, we Francji, pod kierunkiem doktora Klopfensteina. Wyniki uzyskane w ciągu dwóch lat sprawiły, że stało się ono trwałą praktyką w ośrodkach przyjmujących metodę.

W książce Dziewięć miesięcy w raju, poświęconej życiu prenatalnemu i emocjonalnemu doświadczeniu płodu w tym okresie, Tomatis opowiada, jak we francuskim szpitalu w Vesoul — dzięki przenikliwości ordynatora oddziału ginekologii, doktora Klopfensteina — udało się obiektywnie zmierzyć efekty metody Tomatisa u przyszłych matek i ich noworodków.

Po usłyszeniu o pracach Tomatisa doktor Klopfenstein zaproponował regionalnej dyrekcji sanitarnej zainstalowanie Oreille Électronique w salach oddziału położniczego, w poczekalniach i w salach porodowych, oferując kobietom, które tego pragnęły, udział w programie przygotowania do porodu metodą Tomatisa. Ze swej strony zobowiązał się przeprowadzić badanie, które miało udowodnić — lub nie — skuteczność metody w przygotowaniu do porodu. Zdumiony wynikami, postanowił podjąć badanie nad transmisją dźwięku drogą kostną u kobiety w ciąży.

Oto świadectwo doktora Klopfensteina, w postaci zapisanej w książce:

„Stosujemy standardowy program dostarczany przez ośrodek Tomatisa w Paryżu, transmitujący muzykę progresywnie filtrowaną, z bardzo szybką lateralizacją na ucho prawe. Poza zrealizowanymi i trwającymi badaniami zauważam, że «budzimy» u kobiet wiele rzeczy. Dźwięk, dzięki wibratorom, dochodzi bezpośrednio do mózgu i przenika całą korowość. Zalewa całą strefę słuchową i — w rozszerzeniu — cały szereg obwodów neurologicznych. Niekiedy już od pierwszych seansów kobiety zmieniają strukturę umysłową i zachowanie. Niektóre, bardzo bierne, wzmacniają się, stają się bardziej zdecydowane — ku wielkiemu zdziwieniu swoich mężów. Ich życie się zmienia, odkrywają w sobie matkę. Mam wrażenie, że uruchamiamy mechanizmy zapomniane i trudne do zmierzenia.

To przygotowanie ma działanie lecznicze wykraczające poza samo odprężenie. Stwierdzam całe peryferium terapeutyczne, niczym serię małych satelitów wciąż słabo zlokalizowanych. Miałem trzy przypadki kobiet, u których pod Oreille Électronique ustąpiła spazmofilia bez pomocy leków. Inne przerwały leczenie przeciwlękowe, gdyż nie odczuwały już jego potrzeby. Wszystkie te kobiety same się odtruły, bez pomocy barbituranów ani innych środków. Prawdą jest, że w czasie ciąży kobiety mają więcej obrony. Wiele przeżywają i rozwijają biologiczną odporność. Oreille Électronique może też działać jak silne placebo.

W trakcie seansów wzrasta kreatywność. Kobiety odkrywają swoje zdolności artystyczne. Zaczynają rysować… Same są zaskoczone swoim talentem. Kobiety te mają jeszcze jedną wspólną cechę: niewiarygodne zainteresowanie własnym dzieckiem. Tuż po porodzie chcą wziąć je w ramiona, dotknąć, mówić do niego…"

Dalej:

„…Oreille Électronique łączy wiele zalet: kobiety są odprężone, poród przebiega w najlepszych warunkach, a relacja matka–dziecko jest dobra. Czego więcej można żądać?"

I na zakończenie:

„W tym szpitalu, którego ordynatorem jestem od siedemnastu lat, przyjmujemy 17 000 wizyt, prowadzimy 1 000 porodów, wykonujemy 200 operacji. Gdy zgłasza się przyszła matka, systematycznie proponuję jej przygotowanie z Oreille Électronique, wyjaśniając, że chodzi o metodę relaksacji muzycznej. Miałem szczęście, że Regionalna Dyrekcja Sanitarna przyjęła mój projekt, i mogłem dotrzymać wszystkich zobowiązań wobec tej instytucji. Doświadczenie trwa już od dwóch lat, a generalny inspektor — dziś już na emeryturze — powiedział mi: «Pańską metodę należałoby stosować we wszystkich oddziałach położniczych». To najpiękniejszy komplement i najpiękniejsze uznanie, jakiego mogłem oczekiwać.

Przygotowanie do porodu z Oreille Électronique stanowi zaledwie 2% naszej działalności. Nie więcej niż 20% kobiet je przyjmuje. Ideałem byłoby dotarcie do 50%. Ten słaby udział może rozczarowywać — tym bardziej, że seanse pokrywane są przez służbę sanitarną i szpital. W sektorze prywatnym takie przygotowanie byłoby kosztowne… być może jednak paradoksalnie bardziej rozpowszechnione. Doświadczenie jest mało znane, a wyniki niedoceniane. Informacje z trudem docierają do opinii publicznej. Zdajemy sobie jednak sprawę, że zajmujemy się czymś ważnym."

Statystyki publikowane przez szpitale stosujące metodę jako wsparcie ciąży wskazują na bardzo znaczące wyniki, wśród których:

skrócenie czasu pracy porodowej;
masa urodzeniowa nieznacznie wyższa od średniej;
ograniczenie użycia kleszczy, próżnociągu, łyżek;
wskaźnik APGAR pokazuje, że „dzieci Tomatisa" wracają do siebie szybciej niż inne noworodki.

Ostatnia kwestia, którą warto podkreślić, dotyczy rozwoju dzieci „Tomatisa" po urodzeniu. Świadectwa rodziców, pediatrów i nauczycieli pozwalają dostrzec wyniki zasługujące na uwagę wszystkich tych, którym leży na sercu przyszłość dziecka.

Dzieci urodzone z matek, które przeszły trening Tomatisa w ciąży, okazują się bardziej żywe i obecne już od pierwszych dni życia, z szybszym ogniskowaniem wzroku i większą zdolnością reakcji na bodźce w ogólności. Można to wytłumaczyć tym, że — odbierając stymulacje muzyczne już w okresie wewnątrzmacicznym dzięki przewodnictwu kostnemu i miednicy matki, działającej jak pudło rezonansowe — układ nerwowy dziecka rozpoczyna o wiele szybciej budowę synaps, owych połączeń między neuronami, które stanowią podstawę krążenia informacji wewnątrz układu nerwowego. Owa wczesność odnajduje się następnie w kolejnych etapach rozwoju dziecka. To ta sama wczesność, którą obserwuje się u dzieci kobiet śpiewających dla swego dziecka ponad trzy godziny dziennie w czasie ciąży.

Bibliografia

A. Tomatis, Neuf mois au paradis. Histoires de la vie prénatale, 1989.
A. Tomatis, La nuit utérine, Como, Red Edizioni, 1996.
A. Tomatis, De la communication intra-utérine au langage humain. La libération d’Œdipe, Como-Pavia, Ibis, 1993.
Klopfenstein D., Andrey P., Le Bassin: caisse de résonance, Service de Gynécologie Obstétrique, Centre Hospitalier Paul Morel, Vesoul, France, 1988.
Michèle Tordjman, Préparation des femmes enceintes, Kongres Tomatisa, Paryż, 1991.

Tekst oryginalny: Concetto Campo, opublikowany w tomatis.it. Tłumaczenie polskie z wersji francuskiej.