Zespół Downa a metoda Tomatisa

Dr Tomatis stosował swoją metodę stymulacji dźwiękowej, by pomagać dzieciom i dorosłym z zespołem Downa w swoim paryskim ośrodku przez ponad 30 lat. Ośrodki korzystające z metody niosą tym dzieciom istotną pomoc, a uzyskiwane rezultaty oceniane są jako bardzo zadowalające w ponad 70 % przypadków.

Liczne ośrodki Tomatisa wykorzystują metodę, by wspierać i ułatwiać rozwój dzieci z zespołem Downa. Często atoniczne, asteniczne — te małe istoty nie mają siły, by trzymać się na nogach i uczynić z ciała instrument mowy. Cały ciąg wynikających stąd problemów zakłóca następnie rozwój, który mógłby przebiegać harmonijnie w granicach naturalnie nakreślonych przez zespół.

Stymulacja wnoszona przez Oreille Électronique niesie nadzieję w obszarze trisomii. W naszych ośrodkach często widzimy, jak spojrzenie, twarz, rysy dziecka się przeobrażają — do tego stopnia, że pytamy, czy to wciąż ta sama istota. Ileż razy widzieliśmy dzieci leżące w łóżku lub na wózku, które stawały na nogi po kilku seriach sesji dynamizacji dźwiękiem. To nie cud. Wiele dzieci z zespołem Downa wykazuje słabe napięcie mięśniowe, przejawiające się postawą z przygarbionymi plecami i opadającymi do przodu ramionami. To słabe napięcie pociąga też nieekspresywną mimikę twarzy i tendencję do utrzymywania ust otwartych, z wystającym językiem. W takiej sytuacji wytwarzanie mowy, a zwłaszcza artykulacja, jest negatywnie naruszone. Tomatis dowiódł, że dźwięki o wysokiej częstotliwości wysyłają większy napływ nerwowy do mózgu i tym samym dostarczają więcej energii. W mowie najwyższe częstotliwości to te, które nadają głosowi barwę. Słabo wyartykułowany głos wielu dzieci z zespołem Downa pozbawiony jest barwy — jest więc ubogi w dźwięki wysokie. Ten typ głosu dostarcza mózgowi bardzo mało energii, a jednocześnie wymaga znacznej energii, by powstać. Wynikające z tego wyczerpanie energetyczne negatywnie wpływa na ekspresję językową, ale i na proces myślenia oraz funkcje ciała: postawę, równowagę, motorykę i koordynację. Zła postawa z kolei negatywnie wpływa na oddychanie, tak ważne dla fonacji i czujności.

Metoda Tomatisa, ćwicząc ucho przez grę bramki Oreille Électronique, sprzyja lepszej percepcji wysokich częstotliwości, zwiększając tym samym poziom czujności dziecka, które zacznie żywiej reagować na bodźce. Ćwiczenie — działające również na przedsionek — pomaga poprawić kontrolę mięśniową, postawę i motorykę ogólnie. Jednym z najczęściej obserwowanych efektów jest szybka poprawa zdolności do zamykania ust, trzymania języka w środku i zaprzestania ślinienia. Dzięki tym zmianom artykulacja mowy staje się wyraźniejsza i bardziej zrozumiała. Wynika to z neuromięśniowej więzi między mięśniami ucha środkowego — mięśniem młoteczka i strzemiączka — a mięśniami żuchwy i twarzy.

Cybernetyczny obwód audio-wokalny, w ten sposób wsparty w lepszej reakcji na wejście dźwięków, będzie miał pozytywny wpływ na rozwój mowy w ogóle oraz na zdolność wchodzenia w relacje ze światem.

Tekst oryginalny autorstwa Concetto Campo, opublikowany na tomatis.it.