Zrozumieć Audio-Psycho-Phonologie: dziedzictwo Alfreda Tomatisa

Wprowadzenie

Audio-psycho-fonologia zajmuje się związkami między słuchem (audio-), psychiką (psycho-) a fonacją (phono-). Jest to także związana z nimi terapia, prowadzona zgodnie z pierwotnymi wytycznymi dr. Alfreda Tomatisa. Niniejszy artykuł objaśnia to pierwotnie medyczne podejście dr. Alfreda Tomatisa i jego wielodyscyplinarne skutki na ciało, psychikę, zachowanie, uczenie się, komunikację, performans, dobrostan oraz samourzeczywistnienie.

Dołączony kwestionariusz wymienia kilka objawów wynikających częściowo lub w pełni ze złego słuchania — jednego z obserwowalnych i mierzalnych skutków zaburzeń audio-psycho-fonologicznych.

Dla pasjonatów neurobiologii i nauk behawioralnych pola badawcze możliwe w obrębie skutków tego podejścia audio-fonologicznego na stan i zachowanie człowieka są wielorakie. Dziś, od odejścia Profesora, który pozostawił po sobie liczne książki i wykłady, stało się imperatywem ponowne osadzenie tego podejścia — którego bogactwo zaskakuje zarówno na poziomie teoretycznym, jak i przez uzyskiwane rezultaty — w kontekście uniwersyteckim i naukowo-badawczym.

1. Audio-Psycho-Phonologie: definicja

Audio-psycho-fonologia (APP) to ogół wiedzy, jaką dr Alfred Tomatis rozwinął na temat wielorakich związków między rozwojem słuchu (audio), psychologią (psycho) a głosem (phono). Jest to także metoda treningu ośrodkowego układu nerwowego (OUN) drogą audio-fonologiczną — podejście stymulacji neurosensorycznej, neuromotorycznej i neuroemocjonalnej w obrębie szerszego, specjalistycznego procesu określonego powodem konsultacji: leczenia medycznego lub psychologicznego, psychoterapii, logopedii, wyrównywania zaległości szkolnych, ergoterapii, treningu psychomotorycznego i posturalnego, rozwoju sportowego, treningu kompetencji oratorskich lub komunikacyjnych, nauki języków, doskonalenia śpiewu lub muzyki.

Połączenie kontrolowanego treningu pod Oreille Électronique z procesem terapeutycznym pomyślanym tak, by poprawić zdrowie i/lub performans, ułatwia uczenie się i rozwój — zwłaszcza dzięki rozwojowi zdolności słuchania.

2. Alfred Tomatis: lekarz, badacz i wynalazca

Urodzony w 1920 roku i zmarły w wieku 81 lat, Alfred Tomatis to błyskotliwy, oryginalny i kontrowersyjny otorynolaryngolog, pisarz i wynalazca, namiętny badacz kliniczny i osoba oddana dobru swoich pacjentów.

Dowodem jego charakteru — i może źródłem jego osobliwości jako jednostki — porzucony przez matkę, naukę średnią i wyższą odbywa samotnie w Paryżu już od jedenastego roku życia, z dala od rodziny. W tym wieku nie tylko sam zajmuje się swoim mieszkaniem, praniem, wyżywieniem i nauką, ale jeszcze pracuje, by zwracać koszty ojcu, który mieszkał w Nicei z matką.

Już w 1945 roku jego prace nad głuchotą oraz związkami między zaburzeniami ucha i głosu — prowadzone w laboratorium fizjologii Sorbony — prowadzące do „praw Tomatisa" zostają uznane przez Akademię Nauk i Medycyny w Paryżu w 1957 roku. Jakość treści jego prac przyniosła mu także liczne wyróżnienia i zaszczyty:

• Kawaler Zdrowia Publicznego (1951)
• Złoty Medal Badań Naukowych, Bruksela (1958)
• Wielki Medal Vermeil miasta Paryża (1962)
• Nagroda Clémence Isaure (1967)
• Złoty Medal Towarzystwa Akademickiego „Arts, Sciences et Lettres" (1968)
• Komandor Zasługi Kulturalnej i Artystycznej (1970)
• Medal Honorowy Towarzystwa Promocji Sztuk i Literatury (1992)
• Członek honoris causa Dorstmundt-Institut w Monachium
• Członek honoris causa Uniwersytetu w Potchefstroom, Wydziału Psychologii

Mało zainteresowany formalnymi wymogami publikacji medycznych i naukowych, swoje odkrycia opisuje w licznych książkach. Mało wówczas słuchany przez kolegów lekarzy, zniechęcony polemikami, w 1974 roku występuje o wykreślenie z Izby Lekarskiej.

Jego genialny wynalazek — elektroniczna analogowa wersja ucha, czyli Oreille Électronique — wzbudza powszechne pożądliwości: w latach osiemdziesiątych Amerykanie proponują mu odkupienie praw za milion dolarów. Pozostaje jednak mało zainteresowany tą finansową przynętą. Wierny swoim pacjentom i sobie, do ostatnich dni jest pasjonatem badań i terapii.

Pod koniec życia, uwikłany w problemy prawne i finansowe ze spadkobiercami, pozbawiony prawa do używania swojej metody pod własnym imieniem, przenosi się tymczasowo do Anglii i kontynuuje badania oraz nauczanie, przemianowując swoją metodę na „audio-psycho-phonologie".

Po jego śmierci jego wielodyscyplinarne nauczanie podejmują uczniowie. Chcąc pozostać wierni wskazaniom Profesora i móc nadal promować jego medyczny model opieki nad pacjentem, większość z nich grupuje się w stowarzyszeniach audio-psycho-fonologii. Spółka handlowa, która go przeżyła, oddzieliła się natomiast od domeny medycznej i sprzedaje dziś na poziomie międzynarodowym, za pośrednictwem swoich „konsultantów Tomatis®", generację przenośnych urządzeń treningu psychopedagogicznego do użytku domowego — pod zastrzeżoną marką Tomatis® i logo wymyślonym przez Profesora: uchem w stadium zarodkowym.

3. Kontekst historyczny

By zrozumieć zasięg dyscypliny APP, trzeba cofnąć się z Alfredem Tomatisem do czasu, gdy rozpoczął swoją pasjonującą drogę lekarza i badacza, w połowie XX wieku — w epoce naukowego wrzenia i teoretycznych konceptualizacji: systemiki (Ludwig von Bertalanffy), cybernetyki (Norbert Wiener), Gestaltu (Wertheimer), neurobiologii, bioniki (zwanej także biomimetyką), psychologii i badania rozwoju poznawczego dziecka (Piaget), medycyny i badania wewnątrzpsychicznych wyznaczników zachowania (Freud, Jung), aż po fizykę (Einstein) — by wymienić tylko kilka dziedzin.

Teoria systemów i cybernetyka

Teoria systemów i cybernetyka stosowana do ciała ludzkiego i psychiki, a także teoria Gestaltu, twierdzą, że ciało i umysł są czymś więcej niż sumą swoich części i funkcjonują jako system połączonych podsystemów, wszystkich wzajemnie oddziałujących, włącznie z centralnym systemem kontroli. To właśnie pozwoliło dr. Tomatisowi zrozumieć, że u jego pierwszych pacjentów — śpiewaków operowych — przyczyną utraty głosu niekoniecznie były rozciągnięte lub uszkodzone struny głosowe (jak wówczas sądzono), lecz mógł nią być funkcjonalny dysfunkcjonalność słuchania, do uregulowania na poziomie ucha środkowego i ośrodkowego układu nerwowego.

Badania w laboratorium fizjologii Sorbony pozwoliły mu w 1957 i 1960 roku sformułować „Prawa Tomatisa":

• Głos zawiera tylko to, co ucho słyszy (krtań emituje wyłącznie harmoniczne, które ucho potrafi usłyszeć).
• Jeśli się zmodyfikuje słuch, głos zostaje nieświadomie i natychmiast zmodyfikowany.
• Stymulacja słuchowa utrzymana przez określony czas modyfikuje, na zasadzie remanencji, postawę autosłuchania badanego, a w konsekwencji jego fonację.

Neurobiologia

Neurobiologia i badania nad funkcjami mózgu doprowadziły profesora Tomatisa do zidentyfikowania różnicy między słyszeniem a słuchaniem — to drugie jest szeroko skorelowane z dynamizmem, postawą, uwagą, koncentracją, pamięcią, integracją danych poznawczych/zmysłowych/motorycznych/emocjonalnych, synchronizacją i rozeznaniem. Można słyszeć, nie słuchając (np. podczas snu), i odwrotnie.

Bionika

Bionika, polegająca na opracowywaniu zewnętrznych urządzeń technologicznych stosowanych w medycynie i poprawie funkcjonowania człowieka, pozwoliła dr. Tomatisowi wynaleźć jego odznaczone złotym medalem urządzenie — elektroniczną wersję ucha — pozwalające przywrócić mózgowi jego pełen potencjał nie słyszenia, lecz słuchania.

Badania nad rozwojem poznawczym i psychologia

Wraz z Piagetem i rosnącym zainteresowaniem rozwojem poznawczym dziecka prof. Tomatis zajął się okresami rozwoju funkcji słuchania — od pierwszych stadiów słuchania płodowego po słuchanie dorosłe. Wraz z psychoanalitycznymi teoriami Freuda o roli obrazów rodzicielskich w rozwoju psychiki przeanalizował wpływ pragnienia słuchania głosu matki i ojca na rozwój emocjonalny dziecka. Wraz z Carlem Gustavem Jungiem zainteresował się oddziaływaniem między tym pragnieniem słuchania wysokich częstotliwości a rozwojem wrażliwości artystycznej, duchowej i religijnej.

Fizyka i biofizyka

Wraz z badaniami Einsteina i innych fizyków nad relacją między energią a materią, polami elektromagnetycznymi, zachowaniem fal na poziomie materialnym i mechanicznym — oraz wraz z rozwojem fizyki stosowanej do fizjologii — profesor Alfred Tomatis rozwinął swoje idee dotyczące relacji między stymulacją dźwiękową, życiem a ruchem.

4. Terapia

Terapia obejmuje indywidualne programy reedukacji neurosensorycznej mózgu drogą słuchową, wykorzystujące elektroniczną wersję ucha wynalezioną przez prof. Alfreda Tomatisa i zgodnie z zaproponowanym przez niego postępowaniem — sprzężone z regularnymi rozmowami kontrolnymi. Programy te ustanawiane są na podstawie bilansu i dostosowywane w miarę postępów. Celem jest przywrócenie pełnego potencjału osobistego i relacyjnego — zwłaszcza dzięki poprawie neurosensorycznego zarządzania informacją słuchową.

Użycie Oreille Électronique pozwala stopniowo przywrócić uchu i mózgowi cały pierwotny potencjał słuchania i uwagi, z globalną poprawą funkcji mózgowych przez uspokojenie, reedukację i trening mózgowych integratorów. U dorosłego ewoluuje relacja z sobą, z bliskimi, w ramach rodziny i pracy zawodowej, ułatwiając rozwój osobisty, do którego dorosły dąży i jaki sobie wyobraża. U dziecka modyfikowana jest relacja z rodzicami i ze środowiskiem szkolnym, co umożliwia harmonijne dojrzewanie.

Elementy techniczne

Trzy elementy techniczne umożliwiają reedukację neurosensoryczną:

• Specjalistyczne słuchawki wyposażone w wibrator umożliwiający słuchanie kostne. Przewodnictwo kostne poprzedza przewodnictwo bębenkowe i pozwala na uspokojenie neurowegetatywne, poprawę postawy słuchania, tonifikację muskulatury ucha środkowego.
• Swoiste materiały dźwiękowe, najlepiej nagrywane i odtwarzane analogowo, niektóre przetworzone laboratoryjnie tak, by zagęścić ich harmoniczne w wybranych strefach. Obejmują głównie repertuar smyczkowy Mozarta, ale także chorały gregoriańskie, walce lub niekiedy inne materiały, takie jak głos matki, własny głos, wyliczanki, słowa lub teksty w obcym języku.
• Losowe modyfikacje wytwarzane przez analogową Oreille Électronique wynalezioną przez Alfreda Tomatisa, zachodzące przed wysłaniem komunikatu dźwiękowego do słuchawek.

Elementy te pozwalają na poprawę funkcjonowania trzech integratorów:

• Integrator przedsionkowy. Układ przedsionkowy ucha wewnętrznego jest połączony z jądrem przedsionkowym na poziomie mózgu, które reguluje równowagę i koordynację przez modyfikacje napięcia mięśniowego.
• Integrator wzrokowy. Układy przedsionkowy i ślimakowy są połączone z odpowiednimi polami mózgu oraz z polami kontrolującymi informacje wzrokowe płynące z obu oczu. Poprawa tej pętli może wpływać na funkcje wzrokowo-motoryczne istotne dla czytania i pisania.
• Integrator ślimakowy. Informacja płynąca ze ślimaka połączona jest z polami regulującymi mowę (pola Wernickego i Broki) oraz z polami prawej półkuli interpretującymi niewerbalne elementy sytuacyjne (głośność, rytm, barwa, kontekst).

5. Bilans

Bilans obejmuje przeprowadzenie testu słuchania APP, pogłębioną rozmowę psychologiczną z doświadczonym specjalistą z klinicznej psychopatologii oraz ewentualne testy uzupełniające. Bilans audio-psycho-fonologiczny jest niezbędny do podjęcia terapii APP. Można go sobie zażyczyć z ciekawości, ale również jako narzędzia oceny w ramach szerszej baterii testów pozwalających zrozumieć źródło trudności szkolnych, osobistych, rodzinnych lub zawodowych.

Test słuchania mierzy nieregularności słyszenia drogą kostną i bębenkową, po obu stronach, na częstotliwościach między 125 a 8000 Hz. Krzywe słuchania, ze swoimi szczytami, zagłębieniami, inwersjami i rozbieżnościami prawa-lewa, dają wskazówki co do całej serii aspektów naszego globalnego funkcjonowania. Krzywe słuchania pozwalają określić przede wszystkim jakość słuchu i słuchania, ale również jakość i kontrolę głosu i mowy, równowagę, temperament, niektóre chroniczne problemy psychiczne i fizyczne, nasz sposób komunikowania się i zarządzania emocjami, niektóre hamulce rozwoju i uczenia się, nasz stan ogólny.

6. Obszary kompetencji

Profesor i lekarz Alfred Tomatis pomyślał swoją terapię pod Oreille Électronique pierwotnie po to, by leczyć pacjentów otolaryngologicznych przez trening muskulatury ucha środkowego i pętli audio-głosowej. Jednak konstatacja wielorakich skutków tego podejścia skłoniła do zainteresowania się nim innych specjalistów — dzięki teorii systemów, według której gdy zmieni się jeden element systemu połączonych elementów, wszystkie pozostałe przebudowują się i zmieniają.

6.1 Medycyna

Terapia APP pozwala zmniejszyć wszystkie objawy częściowo związane z lękiem. Obserwowane uspokojenie neurowegetatywne jest głównie skutkiem różnicowej techniki stymulacji mózgu drogą słuchową wytwarzanej przez Oreille Électronique. Ten przekaźnik w sercu mózgu stanowią między innymi wzgórze, podwzgórze, przysadka i szyszynka — elementy tworzące mózg emocjonalny.

Stopniowo wywołuje to uspokojenie, którego konsekwencją jest zmniejszenie objawów częściowo wywołanych lub pogłębianych przez lęk — takich jak bezsenność, problemy gastryczno-jelitowe, tachykardia lub zaburzenia rytmu, niektóre szumy uszne, niektóre głuchoty, skłonność do ruminacji, lęk, hiperaktywność i inne objawy pogłębione przez aktywność neurowegetatywną.

Co więcej, terapia APP wydaje się mieć bezpośredni wpływ na aktywność mózgu mierzoną EEG — w szczególności na względny wzrost fali alfa w stosunku do fal theta w okresie czuwania. Hipoteza ta została zweryfikowana badaniem psychologa Liliany Sacarin w latach 2017–2018 na pacjencie po urazie czaszkowo-mózgowym.

6.2 Psychologia

APP pozwala zoptymalizować funkcjonowanie poznawcze i emocjonalne — przez bezpośrednie działanie na układy przedsionkowy i ślimakowy zaangażowane w żywość, komunikację i ruch, podstawy uczenia się i doświadczenia. Stymulacja kory mózgowej przez harmoniczne muzyczne powyżej 4000 Hz doładowuje mózg energią. Przejawia się to powrotem kreatywności, motywacji, entuzjazmu i inicjatywy.

Poprawione słuchanie w częstotliwościach środkowych między 1000 a 3000 Hz pozwala na poprawę wszystkich funkcji komunikacji. Poprawione słuchanie w częstotliwościach niskich poniżej 1000 Hz pozwala na poprawę cielesnego zainwestowania i panowania psychomotorycznego.

Uzyskane uspokojenie neurowegetatywne tłumaczy modyfikacje obserwowane u dzieci i dorosłych — zwłaszcza w rozwoju, dobrostanie, częściowym odzyskiwaniu utraconych funkcji u pacjentów po wypadkach i osób w wieku starszym, w powrocie do funkcjonowania osób w wypaleniu czy tych, których funkcjonowanie zostało głęboko naruszone wskutek urazu lub depresji.

6.3 Psychoterapia

Audio-psycho-fonologia i psychoterapia są dwoma podejściami modyfikującymi stan emocjonalny i zachowanie, działając głównie — lecz różnie — na dwie komplementarne płaszczyzny: mózg limbiczny i korę. Psychoterapia jest pierwotnie podejściem racjonalnym i werbalnym, które z czasem wtórnie wywiera wpływ na to, co irracjonalne i niewerbalne. APP jest, przeciwnie, podejściem zasadniczo nieracjonalnym i niewerbalnym — neurosensorycznej i neuroemocjonalnej regulacji, prowadzącym pierwotnie do modyfikacji stanu emocjonalnego, równowagi, słuchania siebie i innych. Rozumie się więc, że obie te metody bardzo dobrze się uzupełniają.

Komplementarność między APP a postępowaniem psychoterapeutycznym jest dobrze znana terapeutom APP oraz psychologom i psychoterapeutom, którzy włączają postępowanie profesora Tomatisa do swojej praktyki klinicznej. To zasadniczo zaskakujące świadectwa pacjentów o szybkości i rozległości ich postępów zachęcają ich do wytrwałości na tej drodze.

6.4 Logopedia

APP pozwala na poprawę logosu — mowy. Stwierdza się to we wszystkich aspektach mowy (wymowa, płynność, rytm, melodia), czytania (zdolność do różnicowania dźwięków w słowie, prawidłowego czytania i rozumienia treści tekstu), pisania (zdolność do tworzenia liter, do pisania bez błędów ortograficznych, bez błędów składniowych lub gramatycznych).

U dzieci pojawienie się pragnienia słuchania i komunikowania za pomocą mowy wpisuje się w relację między dzieckiem a matką, począwszy od etapu prenatalnego. Przywracając dziecku pragnienie słuchania dzięki neurowegetatywnemu uspokojeniu, APP umieszcza dziecko z powrotem w pragnieniu komunikacji, mówienia i w jego zdolności do rozwinięcia mowy bogatej i niosącej dotyczące go informacje.

6.5 Pedagogika

U dzieci APP pozwala na optymalizację rozwoju psychomotorycznego i kompetencji w nauce szkolnej. U dorosłych ułatwia rozwój lub odzyskiwanie performansów motorycznych, głosowych i muzycznych oraz naukę — zwłaszcza języków.

Co więcej, niekompetencje słuchania w pewnych pasmach harmonicznych tłumaczą trudności w nauce — w rozumieniu i wymowie niektórych języków. Choć bowiem wszystkie języki tworzą dźwięki sytuujące się głównie w paśmie między 1000 a 2000 Hz, każdy z nich ma swoje cechy szczególne, zwłaszcza pod względem harmonicznych.

6.6 Performans w sporcie, tańcu, muzyce, śpiewie i sztuce oratorskiej

APP pozwala poprawić kompetencje psychomotoryczne, takie jak zręczność, płynność ruchu, koordynacja — dzięki poprawie integracji przedsionek-ślimak. W sporcie, muzyce, śpiewie, sztuce oratorskiej, tańcu i teatrze konstatuje się poprawę technicznego performansu. APP umożliwia także postępy interpretacji artystycznej. W muzyce poprawa słuchania melodii, rytmu, tempa, kadencji przekłada się na interpretację wierniejszą autorowi. Co więcej, poprawa kontroli własnej emisji głosowej dzięki poprawie słuchania siebie ma bezpośredni wpływ na jakość śpiewu — pod kątem czystości i jakości barwy.

6.7 Komunikacja i więzi społeczne

Harmonia relacji interpersonalnych w grupie staje się możliwa dzięki treningowi pod Oreille Électronique. Poprawa relacji między słuchaniem siebie a słuchaniem innych pozwala wynegocjować rozwiązania lepiej uwzględniające potrzeby każdego. Zmniejszenie lęku i niepokoju, poprawa kontroli ekspresji emocji pozwalają na mniej burzliwe relacje między członkami grupy.

Modyfikacje interpersonalne wywoływane przez audio-psycho-fonologię stwierdza się także u dzieci w obrębie ich rodziny, z przyjaciółmi i w szkole. Mniej zaniepokojone, mniej zatroskane, bardziej zdolne do asertywności bez wybuchu emocjonalnego, lepiej panujące nad sobą, dzieci stopniowo zachowują się bardziej zgodnie ze swoim otoczeniem i rozwijają skuteczniejszą komunikację werbalną.

7. Zastosowania

Postępowanie prof. Alfreda Tomatisa stosowane jest w leczeniu następujących trudności:

Problemy przedsionkowe

• Zawroty głowy
• Zaburzenia równowagi
• Zaburzenia koordynacji
• Zaburzenia posturalne

Problemy ślimakowe i integracji przedsionek/ślimak

• Zaburzenia mowy i komunikacji
• Zaburzenia szkolne i uczenia się (DYS, ADHD)
• Zaburzenia rozwoju i uspołecznienia
• Zaburzenia związane ze stresem i wypaleniem
• Zaburzenia po urazach
• Trudności psychologiczne
• Utrata koncentracji i pamięci
• Początki głuchoty, nadwrażliwość słuchowa, szumy uszne
• Utrata kontroli głosu w śpiewie
• Utrata rytmu w tańcu i muzyce
• Trudności w wymowie języków obcych

Doświadczenie pokazuje, że poprawa zdolności słuchania współwystępuje z poprawą wymienionych zaburzeń. Precyzyjne przyczyny tej korelacji pozostają jednak do zbadania.

8. Dla kogo?

Medyczne postępowanie terapeutyczne według Alfreda Tomatisa jest odpowiednie dla wszystkich wieków. Nie proponując „uzdrowienia", lecz globalne ulepszenia stymulujące zmianę, łączy się bardzo dobrze z innymi podejściami medycznymi lub rozwoju osobistego — sprzyjając szybszemu osiąganiu rezultatów. Jest nieinwazyjne i nie wymaga mówienia ani poruszania się — dlatego nadaje się do każdego stanu.

Każda osoba mająca jedną lub kilka z poniższych trudności może skorzystać z metody prof. Tomatisa:

• Równowaga i koordynacja, zawroty głowy, postawa i panowanie nad ciałem, upadki
• Wymowa, elokucja, werbalizacja
• Uwaga, koncentracja i zapamiętywanie
• Uczenie się i zaburzenia takie jak dysleksja, dysortografia, dyskalkulia
• Utrata słuchu lub — przeciwnie — nadwrażliwość akustyczna
• Opóźnienia i zaburzenia rozwoju
• Nadwrażliwość, emocjonalność, lęk, hiperaktywność
• Motywacja, inicjatywa, kreatywność; złe samopoczucie i/lub wypalenie, depresja
• Samoocena, zdolność do asertywności, zaufanie do siebie; nieśmiałość
• Lęk i związane z nim zaburzenia, takie jak bezsenność, bóle brzucha lub głowy
• Zdolność do nawiązywania więzi i zarządzania konfliktami
• Czystość głosu, równowaga, rytm i obecność sceniczna
• Zapamiętywanie i wymowa języków obcych

9. Postępowanie

Każda jednostka ewoluuje we własnym tempie, a tym samym czas poświęcony metodzie, by osiągnąć możliwe rezultaty, jest zmienny. Trzeba liczyć od 36 do 60 godzin na 4–6 miesięcy.

1. Umówić wizytę na bilans.
2. Uczestniczyć w sesjach pierwszego cyklu: 12–15 × 2 h przez 3–4 tygodnie.
3. Wizyty kontrolne w połowie kuracji i po 3–6 tygodniach.
4. Uczestniczyć w sesjach drugiego cyklu: 6–8 × 2 h przez 2–3 tygodnie.
5. Wizyta kontrolna po 3–6 tygodniach.
6. Uczestniczyć w sesjach trzeciego cyklu: 6–8 × 2 h przez 2–3 tygodnie.
7. Wizyta kontrolna po 3–6 tygodniach.

Programy i używane materiały dźwiękowe zmieniają się w zależności od osób i powodów konsultacji. Etapy postępowania są takie same dla wszystkich.

10. Kwestionariusz

Jeśli mają Państwo wrażenie, że dotyczy ich kilka z tych trudności, bilans APP jest wskazany, gdy wykluczone zostaną przyczyny medyczne. Terapia APP nie zastępuje ani leczenia medycznego, ani szczególnych podejść specjalistycznych; jest korzystna jedynie w połączeniu z nimi.

1. Słuchanie innych

• Zmniejszona uwaga
• Łatwe rozpraszanie
• Błędy w interpretacji pytań
• Mylenie słów fonetycznie podobnych
• Potrzeba prośby o powtórzenie
• Niezdolność do podążania za serią instrukcji
• Wrażenie głuchoty bez problemów otolaryngologicznych
• Trudność z koncentracją

2. Słuchanie siebie

• Głos monotonny, bez barwy
• Mowa wahliwa
• Ograniczone słownictwo
• Źle skonstruowane zdania
• Nadużywanie stereotypowych wyrażeń
• Skłonność do fałszowania w śpiewie
• Mylenie lub inwersja liter w piśmie
• Skłonność do błędów ortograficznych
• Trudność w doprowadzaniu projektu do końca
• Utrata zaufania do siebie

3. Zdolność do chronienia się przed hałasem i słowami innych

• Nadmierna wrażliwość na dźwięki
• Skłonność do frustracji / drażliwość
• Brak zaufania do siebie
• Wadliwy obraz siebie

4. Psychomotoryka, równowaga, kontrola motoryczna

• Postawa pochylona, opadnięta
• Zachowanie pobudzone
• Ruchy niezgrabne, niezsynchronizowane
• Brak poczucia rytmu
• Trudności w tańcu
• Źle uformowane pismo
• Słaba percepcja przestrzeni
• Zawroty głowy
• Mylenie prawej i lewej strony
• Stagnujące kompetencje sportowe

5. Integracja neurosensoryczna

• Trudności w organizowaniu się
• Trudności w planowaniu
• Błędy osądu
• Utrata rozeznania
• Powolność w rozumieniu emocjonalnych, niewerbalnych treści komunikacji
• Trudność w nawiązywaniu przyjaźni
• Unikanie kontaktu z innymi
• Trudności z zapamiętywaniem
• Trudności w uczeniu się
• Trudności w czytaniu, pisaniu, mowie
• Negatywna postawa wobec szkoły/pracy

6. Poziom energii umysłowej

• Prokrastynacja
• Skłonność do odkładania wszystkiego na jutro
• Lęk
• Skłonności depresyjne
• Poczucie ciężkości i apatii
• Brak motywacji
• Brak entuzjazmu
• Utrata zainteresowań
• Utrata inicjatywy
• Utrata kreatywności

7. Objawy psychosomatyczne związane ze stresem lub sferą emocjonalną

• Bezsenność
• Migreny
• Problemy skórne
• Astma
• Padaczka
• Problemy gastryczno-jelitowe
• Zaburzenia hormonalne
• Nagła głuchota
• Szumy uszne
• Spadek energii

11. Bibliografia i linki

Dzieła Alfreda Tomatisa

• L’Oreille et le Langage, Éditions du Seuil, kolekcja Points-Sciences, 1963
• Éducation et Dyslexie, ESF, Sciences de l’Éducation, 1971
• De la Communication Intra-Utérine au Langage Humain, ESF, 1972
• Vers l’Écoute Humaine (1 i 2), ESF, Sciences de l’Éducation, 1974
• L’Oreille et la Vie, Robert Laffont, Réponse Santé, 1977
• La Nuit Utérine, Stock, 1980
• L’Oreille et la Voix, Robert Laffont, 1987
• Les Troubles Scolaires, Ergo Press, 1989
• Vertiges, Ergo Press, 1989
• Neuf Mois au Paradis, Ergo Press, 1989
• Nous sommes tous nés polyglottes, Fixot, 1991
• Pourquoi Mozart, Fixot, 1991
• Écouter l’Univers, Robert Laffont, 1996

Inni autorzy

• L’écoute, c’est la vie — Patrick Dumas de la Roque, Éditions Besson, 2014
• Apprends à écouter pour ton Bien-Être — Pierre Sollier, Éditions Sial i Besson, 2005
• When Listening Comes Alive — Paul Madaule

Artykuł autorstwa Rachel Chevallier Faustino, psycholog-psychoterapeutki FSP / AGPsy (Genewa). Źródło: chevallier-faustino.com.